Orthodox Jodendom - Artikelen en foto's

 

      Jodendom     

 


ARTIKELEN

De Basis van het Jodendom  

  

De absolute en Goddelijke waarde van de wetten  

 

Feminisme in het Jodendom  

  

Ze was traditioneel Joods  

  

Het volk van het boek  

  

Feest -en hoogtij dagen [chagiem]

Rosj Hasjana

Jom Kippoer

Soekot

Hosjana Rabba, Sjemini Atsret en Simchat Tora 

  

Pesach - De Sederavond  

  

Kasjroet  

  

Chassidisme  

  

Hoe het de Joden in Nederland verging  

  

Israel als Joodse staat - ישראל  

Als je jood/jodin wilt worden  

Rouwperiode in het Jodendom  

Waarom wij niet in Jezus geloven  

Joodse muziek - מוסיקה יהודית  

Afbeeldingen  

Links  

Documenten

 

    

 

ROSJ HASJANA

7 & 8 september 2002 - 27 & 28 september 2003 - 16 & 17 september 2004 - 4 & 5 oktober 2005

Rosj Hasjana is het joods nieuwjaar. Het duurt twee dagen en in de periode die eraan voorafgaat sturen mensen elkaar kaarten met de wens sjana tova (een goed jaar). Rosj Hasjana wordt thuis gevierd met een feestelijke maaltijd. Ronde challes en honingkoek ten teken van een zoet, onafgebroken jaar, mogen niet ontbreken op tafel. In sjoel staat de dienst in het teken van inkeer. Rosj Hasjana is namelijk ook het begin van tien dagen van inkeer die uitmonden in Jom Kippoer. In sjoel wordt honderd keer op de sjofar (ramshoorn) geblazen om de mensen als het ware wakker te schudden. 's Middags is het de gewoonte naar een stromend water te lopen en daar kruimels in te werpen, als symbool voor je zonden. Je zegt er een speciaal gebed bij. Deze gewoonte heet tasjliech.

JOM KIPPOER

16 september 2002 - 6 oktober 2003 - 25 september 2004 - 13 oktober 2005

Jom Kippoer duurt een dag en wordt wel de belangrijkste dag van het joodse jaar genoemd. Het is een vastendag waarop je niet mag werken. Op Jom Kippoer tracht je met jezelf, je medemens en God in het reine te komen. Alle gebeden staan in het teken van inkeer. Men draagt in sjoel geen schoenen met leren zolen en gaat zoveel mogelijk in het wit gekleed. Aan het einde van de dag wordt nog een maal op de sjofar (ramshoorn) geblazen. Daarna zoeken mensen elkaar op om samen aan te bijten (te eten na het vasten).

SOEKOT

21 t/m 27 september 2002 - 11 t/m 17 oktober 2003 - 30 september t/m 6 oktober 2004 - 18 t/m 24 oktober 2005

Soekot wordt ook wel Loofhuttenfeest genoemd. Het feest duurt zeven dagen. Aan Soekot zitten Sjemini Atseret en Simchat Tora vast. Het is een mitswa om in je eigen tuin een soeka te bouwen, waarin je elke avond van het chag (feest) eet. Soekot herinnert aan de tijd dat de joden in de woestijn leefden in hutten. Kinderen kunnen van alles maken om de soeka op te vrolijken, bijvoorbeeld tekeningen en slingers.

Met soekot maken de mensen loelaviem. Een loelav is een bundel van een mirretak, een wilgentak, een palmtak. Deze bundel houdt je in de linkerhand, terwijl je de etrog in je rechter houdt. Een etrog is een zeer aromatische citrusvrucht. Deze vier soorten, arba miniem, staan symbool voor de verschillende soorten mensen. In sjoel lopen de mensen rondes om de bima (ophoging in het midden van een sjoel) met hun loelav en etrog. Deze rondes heten hakafot.

SIMCHAT TORA

28 september 2002 - 18 oktober 2003 - 7 oktober 2004 - 25 oktober 2005

Op Simchat Tora vieren we dat we de Tora hebben, dat we het laatste boek daarvan (Dewariem) uitgelezen hebben en weer beginnen in het eerste (Bereesjiet). De woorden van de vijf boeken van Mosje zijn namelijk verdeeld evenveel porties als er in een jaar sjabbatot zijn. In sjoel wordt met de Tora-rollen rondgedanst (behalve in de Portugese Snoge) en snoep gestrooid voor de kinderen.

CHANOEKA

30 november t/m 7 december 2002 - 20 t/m 27 december 2003 - 8 t/m 15 december 2004 - 26 december t/m 2 januari 2005

Chanoeka is het feest van de inwijding van de Tempel. Het wordt gevierd ter herinnering aan de heugelijke dag dat de Makkabeen de Tempel in Jeruzalem opnieuw inwijdden, nadat zij de Syrirs verslagen hadden, in het jaar 165 voor de gewone jaartelling.

De koning van Syri, Antiochus IV Epiphanes, verbood alles wat niet paste in de Griekse cultuur. Het was verboden Sjabbat te vieren, besnijdenissen uit te voeren en Tora-onderwijs te volgen. De Makkabeen kwamen hiertegen in opstand en na een paar jaar van strijd kon de Tempel weer opnieuw worden ingewijd. Maar voor deze herinwijding had men olie nodig. De menora (zevenarmige tempelkandelaar) moest ontstoken worden. Volgens het verhaal konden de joden slechts n kruikje bruikbare olie vinden, genoeg om de menora n dag te laten branden. Door een wonder brandde de menora echter acht dagen lang. En het kostte acht dagen om nieuwe, reine olijfolie te persen.

Na de verwoesting van de Tempel in het jaar 70 van de gewone jaartelling bleef Chanoeka als lichtfeest gehandhaafd. Chanoeka is het feest van het behoud van de eigen, joodse identiteit. Thuis wordt acht dagen lang een lichtje aangestoken, elke dag eentje meer. De kaarsjes worden aangestoken met behulp van een extra lichtje, de sjammasj (dienaar). Uiteindelijk staan er acht kaarsjes, plus de sjammasj, in de chanoekia, een negenarmige kandelaar die alleen tijdens Chanoeka wordt gebruikt.

TOE BISJWAT

18 januari 2003 - 7 februari 2004 - 25 januari 2005 - 13 februari 2006

De misjna heeft de vijftiende dag van de maand sjewat (Toe Bisjwat) aangewezen als de dag van het nieuwjaar van de bomen. Deze dag was van belang voor de toepassing van de wetten over het afdragen van oogst aan de Tempel. Vandaag de dag wordt deze dag wereldwijd gevierd door het eten van fruit dat in Israel verbouwd wordt. In Israel zelf worden op Toe Bisjwat vaak bomen geplant door schoolkinderen.

POERIEM

18 maart 2003 - 7 maart 2004 - 25 maart 2005 - 14 maart 2006

Poeriem valt op 14 adar en duurt een dag. Het feest herinnert ons aan de tijd van koning Achasjveros, zijn sluwe adviseur Haman en de lieflijke koningin Esther. Ongeveer 450 jaar voor de gewone jaartelling heeft Esther weten te voorkomen dat de joden in het Babylonische rijk vermoord werden.

Op Poeriem is het een mitswa om de naar de megilla te luisteren. De megillat Esther is de rol waaruit het verhaal van Esther wordt gelaajnd (voorgelezen). Zowel op de avond dat Poeriem ingaat als op de daaropvolgend ochtend wordt de megilla in sjoel gelaajnd. Het is ook traditie je te verkleden en speciaal gebak te eten: de zogenaamde hamansoren en kiesjeliesj. Op Poeriem brengt men wat lekkere hapjes naar vrienden en bekenden. Bovendien wordt je geacht tsedaka (liefdadigheid) te geven aan minstens twee goede doelen.

PESACH

17 t/m 23 april 2003 - 6 t/m 12 april 2004 - 24 t/m 30 april 2005 - 13 t/m 20 april 2006

Pesach duurt acht dagen en herinnert aan de uittocht van de joden uit Egypte en daarmee de bevrijding van de slavernij. De joden hadden zo weinig tijd om weg te komen, dat ze hun broden niet konden laten rijzen. Daarom eten we alle acht dagen van Pesach geen voedsel dat op de een of andere manier gerezen of gegist is. Geen brood dus, maar bijvoorbeeld ook geen bier. Het verbod houdt niet op bij eten: we mogen dit soort drank en voedsel zelfs niet in huis hebben. Vandaar de beroemde traditionele Pesach-schoonmaak, waarin het hele huis wordt ontdaan van chameets (gist).

De avond waarop Pesach ingaat lezen we het verhaal van de uittocht, uit de hagada, een speciaal boekje. Op tafel staat een speciale schotel waarop stukjes voedsel liggen die symbolisch zijn voor het Pesach-verhaal. De schotel heet een seiderschotel en de avond wordt seideravond genoemd. Acht dagen lang eten we de beroemde matzes. Over Pesach zou je een boek kunnen schrijven; wij besluiten hier met de opmerking dat het thema van Pesach, namelijk bevrijding, altijd actueel blijft.

JOM HASJOA

29 april 2003 - 18 april 2004 - 6 mei 2005 - 25 april 2006

Op Jom Hasjoa staat men stil bij de mensen die tijdens het nazistische regime zijn vermoord en bij de invloed van de Sjoa op het joodse volk. Jom Hasjoa valt elk jaar op 26 niesan. De herdenking vindt de avond ervoor plaats in de Hollandsche Schouwburg, vanwaar in de oorlog vele joden zijn weggevoerd.

JOM HAZIKARON
Op Jom Hazikaron herdenkt Israel de mensen die sinds 29 november 1947 tijdens het verdedigen van de joodse Staat het leven hebben verloren.

JOM HA'ATSMAOET

7 mei 2003 - 26 april 2004 - 12 mei 2005 - 3 mei 2006

Jom Ha'atsmaoet wordt gevierd op de vijfde dag van de maand Ijar. Op deze dag vieren wij de onafhankelijkheid van Israel als staat (1948). In Israel zijn er op deze dag allerlei festiviteiten en worden in synagogen extra gebeden van dank gezegd.

LAG BA'OMER

20 mei 2003 - 9 mei 2004 - 27 mei 2005 - 16 mei 2006

Lag Ba'omer valt ieder jaar op 18 ijar, dat samenvalt met dag 33 van de omertelling. De tijd tussen Pesach tot Sjawoe?ot is een rouwperiode in het jodendom: de omertijd. In de omertijd wordt niet getrouwd, worden geen feesten gegeven en gaat men niet naar de kapper. In deze periode zijn door de eeuwen heen veel joden slachtoffer geworden van vervolgingen. Ook zijn er tijden geweest waarin er met name ellende is ontstaan door onderlinge verdeeldheid van de joden.

Lag Ba'omer markeert het hoogtepunt van een plaag die aan de leerlingen van rabbi Akiwa het leven kostte. Er zijn niet veel gebruiken aan de dag verbonden. In Israel worden vaak vuren gestookt en over het algemeen is het de enige dag in de omertijd waarop getrouwd wordt.

SJAWOE'OT

17 mei 2002 - 6 juni 2003 - 26 mei 2004 - 13 juni 2005 - 2 juni 2006

Zeven weken na de uittocht uit Egypte kregen de joden de Tora. Sjawoe'ot, ook wel het wekenfeest genoemd, herinnert aan deze ingrijpende gebeurtenis bij de berg Sinai. Sjawoe'ot duurt twee dagen. Het is de gewoonte een nacht door te leren uit de Tora en melkproducten te eten, bijvoorbeeld cheesecake. Het jodendom wil benadrukken dat hoewel de Tora ons toen gegeven is, het aan elke individuele jood is de Tora elke dag, waar dan ook ter wereld, te ontvangen.

TISJA BE'AV

18 juli 2002 - 7 augustus 2003 - 27 juli 2004 - 14 augustus 2005 - 3 augustus 2006

Op Tisja be'av staan we stil bij de verwoesting van de eerste en de tweede Tempel (Beth Hamikdasj). Allebei werden op dezelfde dag verwoest, namelijk op de negende van de maand av, in het jaar 586 voor de jaartelling en het jaar 70. Het is een treurdag die het begin van de ballingschap markeert. In sjoel zit men op lage stoelen en leest klaagzangen. Er wordt gevast en de mannen scheren zich niet. Opvallend is dat ook het decreet om alle joden uit Spanje te bannen in 1492, op deze joodse datum viel.

Bron: joods.nl 27 september 2002