Index

 

door Marshall Roth

Joden vieren acht dagen feest ter ere van de historische overwinning van de Maccabeeën en het wonder van de olie.

Het Hebreeuwse woord Chanoeka betekent „inwijding.” In de 2de eeuw VGJ [Voor de Gewone Jaartelling] trachtte het Syrisch-Griekse regime van Antiochus de Joden weg te trekken van het Jodendom, in de hoop dat zij in het Hellenisme – de Griekse cultuur – zouden assimileren. Antiochus verbood de Joden te leven volgens hun eigen traditie – met inbegrip van Tora-studie – waardoor de fundamenten van het Joodse leven verloren dreigden te gaan. Gedurende deze periode begonnen vele Joden zich te assimileren met de Griekse cultuur, namen Griekse namen aan en trouwden met niet-Joden.

In antwoord hierop trok een groepje Joden de heuvels van Judea in en begonnen een openlijke opstand tegen deze dreiging van het Joodse leven. Geleid door Matitiahoe, en later door zijn zoon Jehoeda de Maccabeeër („De Hamer”), leidde deze kleine groep vrome Joden een guerilla-oorlog tegen het Syrische leger.

Antiochus zond duizenden goed-bewapende soldaten om de opstand de kop in te drukken, maar de Maccabeeën slaagden erin de buitenlanders uit hun land te verdrijven.

Joodse strijders trokken in december 164 VGJ Jeruzalem binnen. De Heilige Tempel was als een mesthoop, vervuild en ontheiligd door de vreemde soldaten. Zij ruimden de troep op, maakten de Tempel weer schoon en wijdden hem opnieuw in op de 25ste dag van de Joodse maand Kislev. Toen het tijd werd om de Menora aan te steken – de zeven-armige kandelaar die in de grote hal van de Tempel stond en dagelijks door de priesters moest worden aangestoken [zie Exodus 37:17-24], zochten zij de hele Tempel af, maar vonden slechts één klein kruikje zuivere olie met het „kasjroet zegel” van de Hoge Priester, voldoende om de Menora één dag te laten branden. Wonderbaarlijk echter brandde de Menora acht dagen op de olie uit dat kleine kruikje, totdat een nieuw vooraad olie kon worden gebracht.

Sedert dien vieren de Joden ieder jaar acht dagen  feest, ter ere van deze historische overwinning en het wonder van de olie.

Nu steken wij ter ere van Chanoeka de lichtjes aan in een speciale Chanoeka-menora, ook wel chanoekia genoemd, een kandelaar met acht armen (en een hulp kandelaar). Iedere avond wordt een extra lichtje aangestoken. Andere gewoonten met Chanoeka zijn het spelen met de dreidel (een tolletje met Hebreeuwse letters op de zijkanten), het eten van voedsel dat met olie bereid is, zoals aardappel latkes [een soort pannekoekje] en soefganiot [een soort oliebollen], en het geven van Chanoeka-gelt [munten, vaak tegenwoordig van chocola] aan kinderen.


De originele Engelse versie van dit artikel is te vinden op http://www.aish.com/chanukahbasics/chanukahbasicsdefault/What_is_Chanukah$.asp

Copyright © 1995-2002 Aish.com - http://ww.aish.com  
Met toestemming van de eigenaars vertaald door Zwi Goldberg, zwigold@netvision.net.il