Archief

 

Bedikat Chameets

Het Zoeken naar Chameets

Het is een verbod van Tora om chameets (iets dat gegist is) op Pesach in huis te hebben. Daarom zoeken wij naar chameets en wat wij vinden vernietigen wij vóór Pesach. In de meeste huizen begint het proces van de Pesach schoonmaak reeds weken voor Pesach. Het huis wordt van onder tot boven geboend en geschropt om alle resten van chameets te verwijderen.

DE MITSWA

Bedikat chameets wordt gedaan op de avond voor Pesach, op 14 Nisan, onmiddellijk na het invallen van de nacht. Wanneer het te moeilijk is om het hele huis op één avond te doorzoeken, dan kan men met het zoeken eerder beginnen volgens de de voorschriften van bedikat chameets. Maar de beracha wordt alleen op de avond van de 14de uitgesproken.

DE BERACHA

Voordat men met het zoeken begint zegt men de beracha ‘al bioer chameets, zoals die in de Haggada en in de Siddoer staat. Vanaf het moment dat de beracha gezegd is tot na het zoeken mag men niet praten over dingen die niets met het zoeken te maken hebben.

Wanneer er meer dan één gebouw te doorzoeken is, is één beracha voldoende. Eén persoon zegt de beracha voor al de andere zoekers, zei luisteren naar de beracha en zeggen „amein”. Dan gaat ieder op zijn weg en zoekt men in de verschillende gebouwen.

DE VERKLARING

Al het chameets dat niet gevonden wordt bij het zoeken wordt van nul en generlei waarde verklaard: „Al het chameets en al wat chameets bevat, dat in mijn bezit is en dat ik niet gezien en niet weggeruimd heb verklaar ik als waardeloos en als het stof  van de aarde.” Deze verklaring wordt traditioneel in het Aramees gezegd en is in iedere Haggada te vinden. Maar wie geen Aramees verstaat moet het zeggen in de taal die hij wel verstaat.

HET ZOEKEN

Het zoeken moet gebeuren bij het licht van een kaars, om in alle hoeken en spleten te kunnen kijken. Wanneer de kaars schade zou berokkenen, zoals in een beklede ruimte, dan mag men een zaklantaarn gebruiken.

Het geniet de voorkeur dat de eigenaar of hoofdbewoner het zoeken zelf leidt. Niettemin mag hij iemand anders aanwijzen die het zoeken voor hem doet.

Overal waar het denkbaar is dat er in de loop van het jaar enig chameets terecht is gekomen, moet worden doorzocht. Daarom moet men ook de zakken van zijn kleren nakijken.

Het is een minhag om tien stukjes chameets verspreid in de kamers waar gezocht wordt te leggen. Wanneer je tien stukjes verborgen hebt en er negen terugvindt, zoek dan verder. Kinderen vinden het prachtig! De tien stukjes herinneren ons aan de tien plagen.

NIETIG VERKLARING EN VERBRANDING

De volgende ochtend is het na het vierde uur nadat het licht wordt verboden chameets te eten. Men mag nog wel profijt hebben van het chameets tot het einde van het vijfde uur. Vóór die tijd moet het chameets verbrand zijn of verkocht aan een niet-Jood. Wanneer het verbrand wordt, wordt het tevens opnieuw nietig verklaard. Daar de tijden variëren van plaats tot plaats en de berkening wat ingewikkeld is, moet men aan een orthodoxe rabbijn vragen wat de exacte tijden zijn in de plaats waar je woont.

De tweede nietigverklaring is: „Al wat chameets is of chameets bevat en dat in mijn bezit is, of ik het nu gezien heb of niet, of ik het heb weggeruimd of niet, moet als waardeloos worden beschouwd en is als het stof van de aarde.”

Chameets is symbool voor de „slechte neigingenen” in ons, die wij „proberen te vernietigen.”

 

Door Rabbijn Reuven Lauffer, Jesjiwa Ohr Sameach