Index

ABC van Eloel
Door Rabbijn Shraga Simmons, Aish HaTorah
(Met toestemming van de eigenaar vertaald door Zwi Goldberg)

De laatste maand van de Joodse kalender is in feite de meest belangrijke en dient als voorbereiding voor de Hoge Feestdagen.
 

Wanneer je een belangrijke datum voor een rechtzaak hebt, een die je financiële toekomst zou bepalen of zelfs je hele leven, dan zou je zeker jezelf daar weken van te voren op voorbereiden.

Op Rosj Hasjana wordt ieder mens geoordeeld op zijn daden. Of hij zal leven dit jaar of niet. Of hij financiëel succes zal hebben of geruïneerd wordt. Of hij gezond zal zijn of ziek. Dat alles wordt op Rosj Hasjana beslist.

Met Eloel, de maand vóór Rosj Hasjana, begint een periode van intensieve introspecie, van verheldering van de doelen in het leven en het dichter naderen tot Hasjem. Het is een tijd om zich te realiseren wat het werkelijke doel in het leven is, in plaats van plichtmatig door het leven te gaan door geld te verzamelen en bevrediging na te streven. Het is een tijd waarop wij een stapje terug doen en kritisch en eerlijk naar onszelf kijken, zoals als Joden sinds onheugelijke tijden hebben gedaan, met de bedoeling zich te verbeteren.

De vier letters van het woord Eloel (Alef-Lamed-Wav-Lamed) zijn de eerste letters van de vier woorden Ani ledodi wedodi lie – ik ben voor mijn Beminde en mijn Beminde is voor mij (Hooglied 6:3). Deze woorden vatten de relatie samen tussen G-d en Zijn volk. Met andere woorden, de maand voorafgaand aan Rosj Hasjana is een tijd waarop G-d zich openstelt voor ons, in een poging om een meer geestelijk geinspireerde atmosfeer te krijgen, een die tesjoeva – berouw, inkeer – stimuleert.

Een periode van 40 dagen

Laten wij even 3.000 jaar terugdraaien naar de Woestijn Sinai. G-d heeft zojuist de Tien Geboden uitgespro­ken, en de Joden hebben het gouden kalf gebouwd. Mosjé pleit wanhopig bij G-d om het volk te sparen. Op de eerste dag van Eloel klimt Mosjé opnieuw de Berg Sinai op en 40 dagen later – op Jom Kippoer – komt hij terug bij zijn volk, met een nieuwe set stenen tabletten in zijn hand.

Ook voor ons begint met de maand Eloel een periode van 40 dagen, die culmineert in de heiligste dag van het jaar, Jom Kippoer – Grote Verzoendag.

Waarom 40? Veertig is een getal van reiniging en zuivering. De regens van Noach duurde 40 dagen, een mikwe – het rituele bad – bevat 40 Se’a [een inhoudsmaat] water.

Eloel is een geweldige gelegenheid. In deze maand gaan veel mensen meer Tora leren en gaan zij goede daden verrichten. Velen maken ook dagelijks een chesjbon op – een geestelijke winst en verlies rekening.

Extra’s in de dienst

Het is de Asjkenazische gewoonte om, vanaf de tweede dag Rosj Chodesj [de eerste dag hoort nog bij de vorige maand] op de sjofar – de ramshoorn – te blazen, iedere dag na de ochtendgebeden, om ons op te wekken voor de komende Dag van de Rechtspraak. Het klagelijke geluid van de sjofar inspireert ons om de gelegenheid die Eloel ons biedt, optimaal te gebruiken.

Eveneens vanaf begin Eloel zeggen wij iedere dag tweemaal Psalm 27, in de ochtend na de dienst en ’s middags na mincha [middagdienst] of s avonds na ma’ariv [avondgebeden] al naar gelang de gewoonte. In deze Psalm roept Koning David uit: Slechts één ding vraag ik: om te mogen vertoeven in het huis van G-d gedurende alle dagen van mijn leven.” Wij concentreren ons op de verenigende kracht van G-d in ons leven en streven ernaar onze connectie met de oneindig transcedente dimensie te versterken.

Slichot

Te beginnen op zateravond voor Rosj Hasjana zeggen wij Slichot, een speciale serie gebeden die G-ds genade oproepen. Als Rosj Hasjana aan het begin van een week valt, dan beginnen wij selichot te zeggen op de zaterdagavond een week daarvoor (Sefardiem beginnen met selichot op Rosj Chodesj Eloel).

Na de zonde van het gouden kalf vroeg Mosjé aan G-d hoe Zijn relatie met de wereld was. Zijn antwoord, dat bekend staat als de 13 Attributen van Genade,” vormt de essentie van de selichot. Deze 13 Attributen” spreken over “G-ds geduld”. Dezelfde G-d die ons geschapen heeft met een schone lei en een wereld van moge­lijk­heden, geeft ons nog een gelegenheid, wanneer wij de eerste verzuimd hebben te gebruiken.

Selichot moeten in minjan gezegd worden. Als dat niet kan, zegt men het alleen, maar men laat dan de Aramese gedeelten en de 13 Attributen van Genade” weg.

Ten slotte, het belangrijkste van Eloel is het maken van een plan voor je leven. Want wanneer de Grote Dag komt, en ieder voor de Almachtige staat om nog een jaar te vragen, dan willen wij weten wat wij vragen!