Index Rosj Hasjana

DE TEKENS VAN ROSJ HASJANA 5765

Door: Rabbi Zwi Leshem

Wij zijn gewend om op de avond van Rosj Hasjana allerlei symbolische handelingen te doen, zoals in de Sjoelchan Aroech besproken wordt. Simana Milta, a symbool is een reëel ding.

Deze symbolen bestaan uit het eten van speciaal voedsel en het zeggen van speciale gebeden betref­fende de betekenis van hun namen. De Bnei Jisas­char (Tisjri 2:11) schrijft dat deze symbolische han­delingen alleen op de eerste avond worden verricht, want „de eerste nacht is Lea en de tweede nacht is Rachel, en Rachel gaf tekens door aan Lea!” Dit slaat natuurlijk op het Bijbelse verhaal waarin Lea de plaats van Rachel innam op haar bruids­nacht met Ja’akov. Volgens Rasji gaf Rachel aan Lea een aan­tal tekens, die zij met Ja’akov had afgesproken, op­dat zij in staat zou zijn Ja’akov om de tuin te leiden en Ja’akov haar zou identificeren als Rachel. Nu moeten wij opmerken dat de meeste mensen die symbolische handelingen op beide avonden uitvoe­ren, hoe kunnen wij dan deze schijnbaar onbegrijpe­lijke verklaring van de Bnei Jisaschar begrijpen?

In Chassidische literatuur wordt algemeen gezegd dat Lea de Alma d’Itkasia vertegenwoordigt – de verborgen wereld. Dit komt overeen met haar karakter zoals die in de Bijbel beschreven werd: zij had zwakke ogen, d.w.z. dat zij de meeste tijd naar binnengekeerd was en zeer onwerelds. Rachel aan de andere kant, het wereldse herderinnetje, wordt beschouwd als het symbool van de Alma d’Itgalia, de onthulde wereld. De Heilige Ari. schrijft dat de eerste dag Rosj Hasjana de inwendige (pnimi) correctie van realiteit voorstelt, terwijl de tweede avond geconcentreerd is op een fixatie van de externe (chitsoni) manifestatie.

Hierop gebaseerd adviseert de Kosjnitser Maggid ons om op de eerste dag te bidden voor onze gees­telijke behoeften, en op de tweede dag voor onze fysie­ke behoeften. Volgens de Heilige Zohar in Troema is Lea gelijk aan de G-ddelijke manifestatie (sefira) van Bina – begrip, terwijl Rachel vergeleken wordt met de sefira van Malchoet – G-ds Koninkrijk in de wereld, ook wel bekend onder de naam Sjechina, de G-ddelijke aanwezigheid. Ja’akov komt overeen met de sefira van Tiferet – schoonheid en waarheid. Door met zowel Lea als Rachel te trouwen, verenigt hij Bina met Malchoet, en brengt zo de instroming van G-ddelijke invloed van Bina, de verborgen werelden, omlaag in Malchoet, de onthulde realiteit in onze wereld.

De Tanja schrijft in Iggeret HaTesjoewa dat Bina, geassociëerd is met de eerste letter Hee in de vier­letterige naam van Hasjem; de wereld van de Hoge­re Tesjoewa. Malchoet, de tweede letter Hee, is de wereld van de Lagere Tesjoewa. De letter wav, waar­in Tiferet is opgenomen, is de catalysator die de twee verenigt en waardoor de G-ddelijke stroom vloeit.

De Ari Hakadosj schrijft dat op Rosj Hasjana de con­ceptie van de wereld plaatsvond en de geboorte ervan was in de maand Nisan. Volgens de Bnei Jisaschar kunnen wij verklaren zeggen dat op de eerste avond van Rosj Hasjana Ja’akov zich met Lea verenigde (zonder dat hij dat wist, in een vereniging die door de Hemel georganiseerd was). Dat is de vereniging van Tiferet met Bina (de Hogere Sjechi­na), of met andere woorden: de Hogere Tesjoewa van de Ver­borgen Wereld. Pas nadat dit bereikt is, is het moge­lijk voor Ja’akov om de volgende avond zich (doelbe­wust) met Rachel te verenigen.[1] Dit is de eenwording van Tiferet en Malchoet, de lagere Tesjoewa van de Onthulde Wereld. Dit is de kroning van Hasjem als Koning, wanneer de Lagere Sjechina zichzelf onthult.

De symbolische handelingen die wij doen, zegt Bnei Jisaschar, weerspiegelen de eenwording van Ja’akov en Lea. Lea heeft deze tekens nodig om Ja’akov te verleiden op hun huwelijksnacht, ten einde een kos­mische rectificatie van de grootste omvang te cre­ëren. Zo ook moeten wij Hasjem „verleiden”[2] met onze symbolen. Deze hogere, verborgen Tesjoewa pla­veidt de weg voor de volgende nacht. Rachel heeft geen tekens nodig om zich met Ja’akov te vereni­gen, noch hebben wij die nodig om ons „te vereni­gen” met Hasjem. Dit kan geactualiseerd wor­den op een lagere, onthulde wijze in onze wereld. Door de geestelijke wereld op de eerste dag van Rosj Hasjana de perfectioneren, zijn wij in staat de fysieke wereld op de tweede avond te perfectioneren.


 

[1] We hebben het hier natuurlijk over de hemelse ver­eniging op de tweede avond van Rosj Hasjana. Het werkelijke, aardse huwelijk  van Ja’akov met Rachel vond een week na zijn huwelijk met Lea plaats.

[2] Het idee van het „verleiden” van Hasjem op Rosj Hasjana wordt besproken door Rav Zaddok HaKohen uit Lublin. Zie Rav Shaga”r: Sichot leJemei HaTesjoewa, Efrat, 5763, p.18-19.