Index

Hilchot Jom Tov

Door Rabbi Mordechai Becher, Jesjivat Orh Somayach

  1.   Mo’eed  – Onderbreekt ons dagelijks leven om na te denken over de fundamentele waarheden van ons bestaan. En om nieuwe krachten te vergaren voor de dagelijkse activiteiten.

  2.   Verbod van melacha is van toepassing – d.w.z. transformatie en verbetering van de materiële wereld moet stoppen.

  3.   Maar wanneer op Jom Tov activiteiten vereist zijn voor de Jom Tov zelf, opdat het een tijd van simcha – vreugde – zal zijn, dan zijn bepaalde activiteiten toegestaan.

  4.   Activiteiten die direct „natuurlijke vreugde” produceren voor de viering van de Jom Tov zijn toegestaan. Natuurlijke, gewone en algemene bevrediging van de zinnen worden gedekt door de uitdrukking „consumptie door de ziel,” want bevrediging van de zinnen moet verheven en geheiligd worden door Jom Tov, maar het moet gebeuren op een manier die in overeenstemming is met de ideeën van het feest. Daarom heeft de uitdrukking Ochel Nefesj (de Bijbelse uitdrukking voor „consumptie door de ziel”) bijna uitsluitend betrekking op de smaakzintuig. Werk ter bevrediging van de reuk, het gezicht of het gehoor, enz. is niet toegestaan, omdat dit hetzij een verfijning, òf een kunstmatige bevrediging is.

  5.   Daarom geldt het werkverbod niet voor:

            1. De bereiding van voedsel dat niet de vorige dag gedaan kon worden.

            2. Wanneer de kwaliteit van het voedsel verbeterd wordt, als de bereiding op Jom Tov gebeurt.

            3. Alle voedselbereiding die uitsluitend geschiedt voor die feestdag alleen.

  6.   Het verbod is niet van toepassing op slachten, braden, bakken, roosteren, koken, fijnmaken van spijzen (die anders hun aroma zouden verliezen), het aansteken, dragen en uitdoven van vuur, indien onvermijdelijk voor de voorbereiding van voedsel.

  7.   Verboden activiteiten – alle overige van de 39 melachot van Sjabbat: d.w.z. ploegen, zaaien, vangen, bouwen, repareren van voorwerpen, het maken van boter en kaas, enz.

  8.   Rabbijnse verboden:

            1. Handelingen die lijken op melacha – zoals het slijpen van  messen, het produceren van vuur.

            2. Handelingen die zouden kunnen leiden tot een melacha – zoals het voeden van nog niet gevangen dieren.

  9.   Jom Tov Sjeni – De tweede dag Jom Tov in de Diaspora.  Waar die in acht genomen wordt, geldt het­zelfde als voor de eerste dag. Het geldt voor:

o   Bewoners van de diaspora;

o   Buitenlandse toeristen in Israël;

Wie zes maanden of langer ergens woont, wordt beschouwd als een permanente inwoner.

10.   Wetten voor Eroev Tavsjilien voor het geval dat Jom Tov op vrijdag (of donderdag en vrijdag) valt:

        Men zet twee soorten voedsel opzij, één gebakken en één gekookt (bijvoorbeeld een stuk koek of matse en een gekookt ei), en zegt daarover een beracha en een verklaring (in een taal die men verstaat) (zie machzor). Dit alles om op Jom Tov voor de volgende dag Jom Tov of voor de volgende dag Sjabbat te mogen koken (niet voor een volgende werkdag en men mag niet op een Sjabbat koken!) Men eet de eroev tavsjilien bij een van de maaltijden op Sjabbat.

11.   Halleeleen lofzang op G-ds wonderen wordt gezegd of gezongen tijdens de ochtenddienst in sjoel.

12.   Kiddoesj wordt gemaakt, zowel op de vooravond als op de ochtend van de Jom Tov, zoals op Sjabbat.

13.   Na Jom Tov: Wanneer de dag na Jom Tov een werkdag is, maakt met Havdala zonder kruiden en zonder kaars, alleen over wijn.