Choellien-index


DAF-Notities Choelien 110b

Door Rabbi Mendel Weinbach, decaan Ohr Somayach

Hoe lang loopt de lening?

Tijdens een bezoek aan de Babylonische gemeenschap van Soera, deed de geleerde Rami bar Tamri uit Poempedita een paar vreemde dingen die de verdenking van de geleerden opwekte. Eén van deze dingen was dat hij een vierhoekig kledingstuk droeg zonder tsietsiet, zoals Tora eist.

Toen hem hierover gevraagd werd, deelde hij mee dat hij het kledingstuk geleend had en hij citeerde een regeling van Rabbi Jehoeda, het hoofd van het Beit Din van Poempedita, die iets verderop in ons traktaat vermeld staat (136a). De Tora schrijft over tsietsiet: „Je zult tsietsiet doen aan de vier hoeken van jouw kleding" (Dewariem 22:12). Rabbi Jehoeda zag in het nadrukkelijke „jouw kleding" een aanwijzing dat als iemand een vierhoekig kledingstuk geleend heeft, hij daar geen tsietsiet aan hoeft te maken.

De regeling van Rabbi Jehoeda bevrijdt de lener er echter niet onbeperkt van om tsietsiet  aan dat geleende kledingstuk te bevestigen. Wanneer het dertig dagen of meer in zijn bezit is, moet hij ingevolge een rabbijnse verordening er wel degelijk tsietsiet aan bevestigen. De reden hiervoor, legt Tosafot uit, is dat het in het algemeen niet normaal is dat mensen kleding voor dertig dagen of langer aan iemand uitlenen en als de mensen de lener zolang met hetzelfde kledingstuk zien rondlopen, zullen zij denken dat hij de eigenaar ervan is en dat hij zijn verplichtingen niet nakomt.

De Tosafist Rabbeinoe Tam trekt hier een interessante halachische conclusie uit. Net zo-min iemand die aan een ander geld leent zonder een datum vast te stellen wanneer het moet worden terugbetaald, dat binnen dertig dagen kan terugeisen, zo ook als men iemand een voorwerp leent, kan men dat niet binnen dertig dagen terugvragen want we veronderstellen dat hij bereid was het dertig dagen uit te lenen.