Choellien-index

DAF-Notities Choelien 64b

Door Rabbi Mendel Weinbach, decaan Ohr Somayach

De kip of het ei

Hoe weten wij dat het is toegestaan om eieren te eten?

Maar waarom zou er een probleem zijn met een ei dat gelegd werd door een kosjere kip?

De Talmoed [Becharot 5b] geeft een regel die alles verbiedt dat afkomstig is van een verboden dier. Dit verbod omvat o.a. de melk en andere afscheidingen van verboden dieren (met uitzondering van bijenhoning) en dat geeft aanleiding tot een probleem voor koeiemelk. Voordat de koe geslacht is, is het verboden om een deel van zijn vlees af te snijden en op te eten [het verbod op Ever min hachai, dat ook voor Bnei Noach geldt]. Waarom mogen wij dan melk drinken, die voortkomt uit zulk verboden vlees?

De oplossing voor dit probleem is, dat in een aantal plaatsen in de Bijbel melding gemaakt wordt van melk die gedronken wordt. Eén daarvan is de beschrijvingen door Tora van Erets Jisraël als een „land vloeiend van melk en honing,” hetgeen tot de conclusie leidt, dat tenzij melk is toegestaan, het geen nut heeft om het heilige land ervoor te prijzen.

Hetzelfde probleem als voor melk geldt voor eieren. Wanneer wij het vlees van een levende kip niet mogen eten, waarom mogen we dan wel haar eieren eten? De verklaring waarom melk is toegestaan, geldt niet voor eieren: nergens wordt het land Israël geprezen om zijn eieren.

Een interessante bron wordt voorgesteld door de Ba’al Halachot Gedolot. Onze Gemara zegt dat de eieren van een niet-kosjer dier verboden zijn, omdat één van de vogels die Tora opnoemt als verboden „de dochter van de ja’ana” is, hetgeen verklaard word als te betekenen dat de eieren van die of iedere andere verboden vogel verboden zijn. Er is echer werkelijk geen reden om de eieren van verboden vogels te verbieden, want die vallen onder het hierboven genoemde algemene verbod op alles wat afkomstig is van een verboden dier. De reden dat Tora zegt dat de eieren van de verboden ja’ana ook verboden zijn, kan dus alleen maar zijn om ons te leren dat alleen de eieren van verboden vogels verboden zijn, maar dat de eieren van kosjere vogels zijn toegestaan voor consumptie.

Tosafot vindt deze interpratatie van Tora een beetje moeilijk om die in overeenstemming te brengen met de tekst. Hij suggereert een andere bron. Het is verboden om de moedervogel van haar nest te jagen voordat men de eieren eruit heeft genomen. Daarbij wordt een uitzondering gemaakt voor eieren van een verboden vogel, zelfs al de vogel die op de eieren zit, kosjer is. Dit onderscheid levert de boodschap op, dat als de eieren gelegd waren door een kosjere vogel, zij gegeten mogen worden.