Choellien-index


DAF-Notities Choelien 84a

Door Rabbi Mendel Weinbach, decaan Ohr Somayach

Choelien Daf 84a

Zal het vlees of vis zijn?

Wat is duurder, vis of vlees?

In onze Gemara en in een midrasj staan tegenstrijdige menin­gen. Rabbi Elazar ben Azarja zag in de uitspraak van Tora over „slachten van je rundvee en van je kleinvee [Dewariem 12:21] met het doel om het vlees te eten een vermaning aan de mens om niet heel zijn kudde te slachten maar om zuinig te zijn in zijn vleesconsumptie. Wanneer men een beperkt budget heeft voor voed­sel, moet men proberen te leven op groente. Wanneer men meer geld beschikbaar heeft, kan men zich vis permitteren en pas als men veel meer middelen tot zijn beschikking heeft, kan men zich verzadigen aan vlees.

Deze volgorde, waarbij vlees op een hogere schaal geplaatst wordt, voorwat betreft de kosten, gaat tegen een midrasj in Parasjat Pinchas in [zoals die door Rasji in Bamidbar 29:36 geciteerd wordt], waar wordt verklaard waarom gedurende de zeven dagen van Soekot het aantal stieren dat in het Beit Hamikdasj geofferd werd iedere dag met één verminderd werd, van 13 de eerste dag tot 7 op de laatste dag. De bedoeling hiervan was om een lesje te geven in menselijk gedrag. De eerste dag wordt een gast een vette vogel geserveerd, de tweede dag vis, en zo vervolgens in afnemende volgorde vlees en ten slotte groente.

Hoe brengen wij deze tegenovergestelde waarderingen van vlees en vis met elkaar in overeenstemming?

Tosafot biedt een eenvoudige oplossing: alles hangt af van de plaats. In de gemeente van Rabbi Elazar ben Azarja, zoals in de meeste plaatsen die ons bekend zijn tegenwoordig, was vlees duurder dan vis, maar in de plaats van de auteur van de midrasj, die Rasji aanhaalt in de Choemasj, kostte vis meer dan vlees.