Eroevien-Archief


DAF-Notities Eroevien 22a

Door Rabbi Mendel Weinbach, decaan Ohr Somayach

Hoe krijgen we betaald?

Wanneer betaalt G-d de beloning die een mens toekomt voor zijn goede daden?

Voor de misdadiger, vertelt de Tora ons „vergeldt Hij die Hem haten direct bij hun leven” (Dewariem 7:10). Maar Rabbi Jehosjoea ben Levi wijst erop dat uit het volgende vers blijkt dat betreffende de rechtvaardigen de beloning wordt uitgesteld: „Je zult de geboden en de wetten en de rechtsvoorschriften in achtnemen, die Ik jullie vandaag voorzet, om ze te doen.” Dit wijst erop dat mitswot alleen vandaag, in deze wereld gedaan kunnen worden, terwijl hun beloning bewaard wordt tot morgen, de Komende Wereld.

De Ijoen Ja’akov geeft een interessante verklaring voor de timing van de betaling, op basis van een analogie met deTora-wet, die eist dat een werkgever zijn dagloners prompt betaalt bij het beëindigen van hun werk van die dag.

Daar wij te vergelijken zijn met werknemers in de dienst van onze Schepper, lijkt het erop dat Hij ons iedere keer wanneer wij een bepaalde mitswa gedaan hebben, zou moeten betalen. Dit is waar de rechtvaardige verschilt met de booswicht om twee redenen.

Ten eerste heeft de werknemer alleen recht op betaling als hij daarom vraagt. De rechtvaardige dient echter G-d niet voor een beloning, dus hij vraagt nergens om. De booswicht daarentegen is geïnteresseerd in de beloning voor het kleine beetje goeds wat hij doet, dus hij vraagt om betaling en zijn verzoek wordt onmiddellijk ingewilligd.

Een andere, even belangrijk verschil tussen de twee, moet gezien worden tegen de achtergrond van de wet die zegt dat betaling alleen verplicht is bij beëindiging van de overeengekomen arbeid. Voor een dagloner is dat het eind van de dag, voor iemand op jaarcontract aan het eind van het jaar en iemand op een zevenjarig contract aan het eind van die zeven jaar. De rechtvaardige is in pemanente dienst van zijn G-ddelijke werkgever, tot het eind van zijn aardse leven. Daarom wordt zijn betaling uitgesteld tot de dag dat zijn dienst beëindigd is – wanneer hij deze wereld verwisselt met de Komende Wereld. De slechte mens daarentegen doet slechts af en toe een mitswa en neemt dan een lange vacantie van zijn dienst voor Hasjem, dus hij moet onmiddellijk betaald worden.

&