Eroevien-Archief


DAF-Notities Eroevien 65b

Door Rabbi Mendel Weinbach, decaan Ohr Somayach

Drie indicatoren

Je kunt iemand herkennen aan drie dingen, zegt Rabbi Ilaï: aan zijn drinken, aan zijn zakboek en aan zijn stemming.

Een goed mens, vertellen de Geleerden ons, is iemand die zich bij het drinken kan beheersen, die eerlijk is in zijn zaken doen en die zijn stemming onder controle heeft (Rasji).

Op deze fundamentele interpretatie wordt door Maharsja dieper in gegaan: alle menselijke karaktertrekken kunnen in drie categorieën worden ingedeeld: iemands relatie tot de Hemel, iemands relatie tot zijn medemensen en zijn relatie tot zichzelf.

Hoe eerlijk iemand zijn zaken doet met anderen, bepaalt of hij goed of slecht is voor zijn naaste. Hoe hij zich gedraagt als hij meer gedronken heeft dan goed voor hem is, is een indicatie of hij goed of slecht voor zichzelf zorg. En de snelheid waarmee hij kwaad wordt is een criterium voor zijn relatie met de Hemel, want onze Geleerden hebben gezegd dat iemand die snel kwaad wordt, beschouwd kan worden als een afgodendienaar.

Dit vaak geciteerde Talmoedisch advies rust op veel menselijke ervaring. Het dunne laagje vernis dat sommige mensen met een laag karakter naar buiten tonen in hun dagelijkse activiteiten, valt af zodra zij wat gedronken hebben of zodra zij hun stemming onder controle moeten houden, of zodra zij nog een extra euro denken te kunnen verdienen ten koste van een ander.