Eroevien-Archief


DAF-Notities Eroevien 81a

Door Rabbi Mendel Weinbach, decaan Ohr Somayach


 

Het moet heel zijn

Wat is het verband tussen een eroev en een Sjabbat-maaltijd?

Behalve het feit dat beide verband houden met de Sjabbat-wetten, hebben zij een speciale wet gemeen met betrekking tot een heel brood.

Het brood dat gebruikt wordt voor een eroev chatserot om de bewoners in staat te stellen te dragen van hun eigen huis naar de gemeenschappelijke binnenplaats, moet een heel brood zijn. Ieder huishouden moet bijdragen in een heel brood (of bijdragen in het meel waarvan het gemeen­schappelijke hele brood gebakken gaat worden, volgens sommige autoriteiten), zelfs al is het maar een klein broodje, maar een half brood, ook al is het nog zo groot, is ongeldig (Sjoelchan Aroech Orach Chajiem 366:6).

Bij iedere Sjabbat-maaltijd zijn we verplicht „brood te breken” over twee complete broden (waarvoor traditioneel challes gebruikt worden). Zelfs op een werkdag heeft het de voorkeur als men de beracha hamotsie kan maken over een heel brood (ib. 274:1) en 168:1-2).

Maar hoe zit dat nu als het brood, dat voor één van deze twee doeleinden gebruikt moet worden, niet langer meer heel is, omdat er een stuk van is afgebroken?

Rav Chisda suggereert een ingenieuze oplossing. Neem een tandenstoker en steek dat in beide helften van het brood en „naai” ze zo weer aan elkaar. Als men erin slaagt om zo de indruk te wekken dat het een heel brood is, omdat de breuk niet zo erg opvalt, dan mag men het brood als heel beschouwen.

Waarom is het uiterlijk alleen voldoende, wanneer in werkelijkheid het brood niet heel is?

Voor wat betreft eroevien hebben de Geleerden een heel brood geëist, rekening houden met buren-relaties. Wanneer één huishouden slechts een half brood bijdraagt, zal zijn buurman er misschien bezwaar tegen maken dat hij niet een heel brood gegeven heeft, zoals hijzelf gegeven heeft. Dit kan leiden tot burenruzie. Maar als het brood eruit ziet alsof het een heel brood is, bestaat dat gevaar niet meer.

Voor wat betreft het hele brood voor de Sjabbat-maaltijd wordt het doel om de heilige dag te eren met twee hele broden (of de beracha hamotsie over één heel brood op werkdagen)  ook bereikt wanneer het brood er respectabel als een heel brood uitziet.