Archief Joma

Aanmelden

dinsdag 11 juli 2006

15 Tamoez 5766

Aan de orde van de daf

De voornaamste onderwerpen van Traktaat Joma 34

Door Zwi Goldberg

De bronnen voor de volgorde van de diensten (vervolg)

Betreffende het verbranden van de ledematen  vóór de Mincha [9 en 10 van vorige daf]Leviticus 6:5 zegt: „En daarop zal hij het brandoffer in orde leggen.” Het woordje ‘het’ duidt op een bepaald brandoffer, dat wat elke dag eerst verbrand wordt. Dus de ledematen worden verbrand voordat het mincha gebracht wordt.

De volgorde van ‘ola en mincha [10 en 11]: Lev. 23:37 zegt: „… ‘Ola weMincha –  brand- en meeloffers”, dus eerst het ‘ola – brandoffer, hetgeen het tamied is en onmiddellijk daarna het mincha-offer en daarna de chawitien, want dat hoort bij het mincha.

De volgorde van het wijn-offer en moessaf – Vers 23:37 vervolgt met: „geslachte en pleng-offers.” Dus na het geslachte offer komt geen ander offer, maar eerst het pleng-offer.

De volgorde van moessaf en de lepel met het reukwerk – Dit is een meningsverschil tussen de Tannaïem [in Pesachiem 58a discussiëren R. Jisjmaël en R. Akiwa erover welke van de twee voorrang heeft.

Het ochtend-reukwerk tussen het bloed en de ledematen

Onze Misjna op daf 31b zegt: De ketoret [het reukwerk] van de ochtenddienst werd na de zerikat hadam[1]  maar vóór het verbranden van de ledematen verbrand.

De Gemara vraagt: Wiens mening is dit? Als het de mening is van de Rabbijnen, waarom staat er dan niet dat het reukwerk verbrand werd tussen het bloed en het aansteken van de lampen [zoals zij op daf 15a beweren]? En als het de mening van Abba Sjaoel is, die op de vorige daf door Abbajjé werd verteld, dan zou er moeten staan dat het reukwerk verbrand werd tussen het schoonmaken van de lampen (7) en het verbranden van de ledematen (9)?

De Gemara antwoordt: De Misjna volgt de mening van de Rabbijnen, maar het vermeldt niet de juiste volgorde.

Het ketoret van bein ha’arbajiem

De Misjna zegt: De ketoret van de middagdienst gebeurde na de verbranding van de ledematen van het middag-tamied, maar vóór nesachiem [de begeleidende meel- en wijnoffers].

De Gemara vraagt: Hoe weten wij dit?

De Gemara antwoordt: Het vers (Num. 28:8) zegt: „En het tweede schaap zul je offeren bein ha’arbajiem [tussen de beide avonden], zoals het meeloffer van de ochtend en als het plengoffer daarbij zul je het offeren.” Dus zoals bij het meeloffer van de ochtend het reukwerk vóór het plengoffer gebracht wordt, zo ook bij het namiddag-offer.

Het nesachiem voor het tamied van sjachariet

Een Baraita: Tora zegt (Num. 28:7): „Zijn plengoffer is een kwart hin[2].” [Dit gaat over het namiddag-tamied]. Is het tamied van sjachariet dan afgeleid van het namiddag-tamied [dus wordt het ochtend-tamied net als het namiddag-tamied begeleidt door een plengoffer en mincha?

Daf 34b

Rebbi zegt dat het omgekeerde waar is: laat het nesachiem [plengoffer] van araviet worden afgeleid van sjachariet!

De Gemara vraagt: Waarop baseert Rebbi zich?

De Gemara antwoordt: Num. 28:4 zegt: „Het ene schaap zul je ’s ochtends offeren en het tweede schaap tussen de beide avonden.” En vers 7 zegt: „En als plengoffer daarbij een vierde van een hien bij het ene schaap.” De Rabbijnen begrijpen hieruit dat het plengoffer bij het laatst genoemde schaap voor bein ha’arbajiem hoort, maar Rebbi zegt: het hoort bij dat ene schaap van de ochtend.

De Gemara vraagt: Wat is de verklaring van de Rabbijnen voor de uitdrukking „het ene schaap”?

De Gemara antwoordt: Dat het een schaap van de hoogste kwaliteit moet zijn.

De Gemara vraagt:  En waaruit leidt Rebbi af dat het een schaap van de hoogste kwaliteit moet zijn?

De Gemara antwoordt: Uit Deut. 12:11: „Het uitgelezene van jullie beloften.”

Het verwarmen van het water voor de gevoelige Kohen Gadol

De Misjna vertelt dat wanneer de Kohen Gadol oud of erg teergevoelig was, dan verwarmden ze water voor hem en gooiden dat in het mikwe. Een Baraita vertelt een andere manier om het mikwe te verwarmen: men verwarmde ijzeren staven op de dag voor Jom Kippoer en gooide die op Jom Kippoer in het mikwe, zodat de kou daar vanaf was.

De Gemara vraagt: Daarmee verhardt men het ijzer. Is dat dan toegestaan op Jom Kippoer? [De methode om ijzer te verharden is om het eerst gloeiend heet te maken en het daarna snel in koud water af te koelen. Dit staat gelijk aan het afmaken van een klie, hetgeen op Sjabbat (en dus ook op Jom Kippoer) verboden is.]

De Gemara antwoordt: Het ijzer werd niet zodanig verhit dat het door afkoeling verhardt.

Een ander antwoord: Omdat het niet de bedoeling is om het ijzer te harden, is het toegestaan [want zo is de algemene regel: een dawar sjëinoe mitkaween – iets wat niet de bedoeling is, maar het heeft als bijproduct een verbod, dat is toegestaan. ]


 

[1]. zerikat hadam – het gooien van het bloed van het offerdier tegen het altaar.

[2]. hin – inhoudsmaat van ± 4,1 liter.