Aantekeningen bij 3: 5

[1]. En hij is niet eerst in het mikwe geweest.

[2]. Dan stopt hij niet: Hij moet de resterende berachot inkorten (RAV) [door alleen het begin en de afsluiting van iedere beracha te zeggen].

[3]. D.w.z. hij gaat het water van het mikwe in en loopt daarbij de trap af, of hij loopt naar beneden naar een stromende rivier of bron.

[4]. Om te lezen voordat de zon opkomt: 4. Want de Wattiekiem [de vromen] zijn hier precies in, om het te zeggen vóór zonsopkomst, want er staat geschreven (Tehilliem 72:5) �zij zullen U vrezen met [de opkomst van] de zon� (RAV). [Dit vers wordt uitgelegd dat men zijn ontzag voor G-d moet tonen met het zeggen van Sjema, waarmee men het juk van het Koninkrijk van de Hemel op zich neemt, bij zonsopkomst].

[5]. Wanneer hij zich niet tijdig kan aankleden opdat hij nog vóór zons�opgang Sjema kan zeggen.

[6]. Dan bedekt hij zich met water [van het mikwe]: En wel speciaal met troebel water, zodat �zijn hart niet zijn schaamte kan zien�. Maar niet met helder water. (RAV) [Er moet een scheiding zijn tussen het hart en de ge�slachts�organen. Troebel water dat reikt tot halverwege het lichaam, voldoet aan die eis, helder water niet].

[7]. Vuil water: Stinkend water (RAV).

[8]. Met water waarin geweekt wordt: Water waar vlas in geweekt wordt (RAV). Want zulk water ruikt vies.

[9]. Tenzij hij daar water  bij giet: [De tekst van] de misjna mist [enkele woor�den], en dit is wat het ons leert: �Men leest niet [Sjema] nabij urine, voordat men daar water bij gedaan heeft. En de hoeveelheid water die men bij de urine van één keer [lozen] moet doen, is een reviïet (RAV). [Dat is onge�veer 90 tot 150 ml. volgens ver�schil�len�de poskiem].