HOME

Ester blad 1

Inhoudsopgave Ester

 

א  א וַיְהִ֖י בִּימֵ֣י אֲחַשְׁוֵר֑וֹשׁ ה֣וּא אֲחַשְׁוֵר֗וֹשׁ הַמֹּלֵךְ֙ מֵהֹ֣דּוּ וְעַד־כּ֔וּשׁ שֶׁ֛בַע וְעֶשְׂרִ֥ים וּמֵאָ֖ה מְדִינָֽה: ב בַּיָּמִ֖ים הָהֵ֑ם כְּשֶׁ֣בֶת ׀ הַמֶּ֣לֶךְ אֲחַשְׁוֵר֗וֹשׁ עַ֚ל כִּסֵּ֣א מַלְכוּת֔וֹ אֲשֶׁ֖ר בְּשׁוּשַׁ֥ן הַבִּירָֽה: ג בִּשְׁנַ֤ת שָׁלוֹשׁ֙ לְמָלְכ֔וֹ עָשָׂ֣ה מִשְׁתֶּ֔ה לְכָל־שָׂרָ֖יו וַֽעֲבָדָ֑יו חֵ֣יל ׀ פָּרַ֣ס וּמָדַ֗י הַֽפַּרְתְּמִ֛ים וְשָׂרֵ֥י הַמְּדִינ֖וֹת לְפָנָֽיו: ד בְּהַרְאֹת֗וֹ אֶת־ע֨שֶׁר֙ כְּב֣וֹד מַלְכוּת֔וֹ וְאֶ֨ת־יְקָ֔ר תִּפְאֶ֖רֶת גְּדוּלָּת֑וֹ יָמִ֣ים רַבִּ֔ים שְׁמוֹנִ֥ים וּמְאַ֖ת יֽוֹם: ה וּבִמְל֣וֹאת ׀ הַיָּמִ֣ים הָאֵ֗לֶּה עָשָׂ֣ה הַמֶּ֡לֶךְ לְכָל־הָעָ֣ם הַנִּמְצְאִים֩ בְּשׁוּשַׁ֨ן הַבִּירָ֜ה לְמִגָּ֧דוֹל וְעַד־קָטָ֛ן מִשְׁתֶּ֖ה שִׁבְעַ֣ת יָמִ֑ים בַּֽחֲצַ֕ר גִּנַּ֥ת בִּיתַ֖ן הַמֶּֽלֶךְ: ו ח֣וּר ׀ כַּרְפַּ֣ס וּתְכֵ֗לֶת אָחוּז֙ בְּחַבְלֵי־ב֣וּץ וְאַרְגָּמָ֔ן עַל־גְּלִ֥ילֵי

 

 

1Het gebeurde in de dagen van Achasjverosj – dit is Achasjverosj die regeerde van Indië tot Ethiopië, over honderdzevenentwintig pro­vincies. 2In die tijd, toen de koning op zijn koninklijke troon zat, die in de burcht Sjoesjan was, 3in het derde jaar van zijn rege­ring, richtte hij een feestmaal aan voor al zijn vorsten en dienaren: het Perzische en Medische leger, de edelen en vorsten van de provincies die voor hem verschenen waren, 4terwijl hij zijn rijkdommen van zijn koninklijke heerlijkheid en zijn luisterijke pracht van zijn groot­heid vele dagen lang, honderdtachtig dagen ten toon spreidde. 5Na verloop van al die dagen, gaf de koning voor heel het volk, dat zich in de burcht Sjoesjan bevond – van de hoogste tot de laagste – een feestmaal, zeven dagen lang, in het voorhof van de tuin van het konink­lijk paleis. 6[Er hingen] witte, groene en hemelsblauwe draperieën,­ bevestigd met linnen en purperen koorden aan zilveren

4. Zijn rijkdommenMeam Loëez meent dat hij het feest in de eerste plaats gaf om zijn rijkdom en macht te tonen aan de vorsten die aan hem ondergeschikt waren, zodat zij hem trouw zouden blijven. De Bioer HaGra schrijft dat Nevoe­chad­netsar alle schatten uit de Tempel had gestolen, maar, toen hij zijn levenseinde voelde naderen, die niet aan zijn slechte zoon wilde nalaten. Daarom liet hij ze op schepen laden, die hij in de rivier de Eufraat liet zinken. Cyrus, de voorganger van Achasjve­rosj, had dat in een visioen gezien en die schatten boven laten komen. Achasjverosj had die geërfd en dat waren de rijkdommen die hij ten toonstelde op zijn feest.

5. Voor het volk in Sjoesjan – De koning moest niet alleen de loyaliteit van de vorsten van de onderworpen landen winnen, maar die van de bewoners van Sjoesjan, opdat die hem zouden steunen in tijden van opstand (Talmoed Megilla 12a).

Toen de Joden, die op het eerste feest aanwezig waren, de schatten uit de Tempel zagen, weigerden zij feest te vieren. Daarom moest de koning voor hen een apart feest geven (Meam Loëez).

Dat zich in de burcht bevond – De koning kwam uit Bavel en gaf nu een feest voor zijn beambten in Sjoesjan (Ibn Ezra, Bioer HaGra).

Van hoog tot laag – Om aan iedereen duidelijk te maken dat allen voor de koning gelijk zijn, en niemand voorkeursrechten heeft (Malbiem).

6. Wit – Het woord ‘wit’ in de Megilla is geschreven met een vergrote letter chet, die de getalswaarde 8 heeft. Dit duidt erop dat de koning zich op dat feest gekleed had in de acht kledingstukken van de Kohen Gadol – de Hoge Priester.

Draperieën – Daar het feest buiten werd gehouden, moesten de gasten tegen de felle zon beschermd worden door doeken die boven hun hoofden gespannen waren.

 

 

1. 1. In de dagen van Achasjverosj – Achasjverosj was een van de koningen van Perzië en Medië, die in  het jaar 3392 (369 v.g.j) aan de macht kwam. Hij was de opvolger van Cyrus (Koresj) aan het eind van de zeventig jaar Babylonische bal­ling­schap (Rasji). Achasjverosj was waarschijnlijk dezelfde als Xerxes of Ataxerxes.

G-d had de duur van de ballingschap op zeventig jaar vastgesteld, maar toen die om waren, werden zij niet verlost, omdat ze dat nog niet waard waren. Dit tot grote vreug­de van Achasjverosj. Dat bezorgde de Joden echter grote problemen, want in plaats feest te vieren over de bevrijding van Jeroesjalajiem, vermaakten zij zich op het feest van Achasjverosj, dat, zoals we zullen zien, juist gegeven werd omdat de Joden niet verlost werden. Dit had tot gevolg dat G-d besloot hen te vernietigen door middel van het complot van Haman. Dat is de reden waarom het boek Ester begint met de woorden: Het gebeurde.” Deze woorden luiden altijd narigheid en ellende in (Meam Loëez).

2. Toen de koning op zijn troon zat – Hij had de troon niet geërfd, maar had die met geweld veroverd. Nu zat hij rustig op zijn troon nadat er eindelijk rust geko­men was in zijn rijk en het verzet in India en Ethiopië onderdrukt was (Ibn Ezra).

De burcht Sjoesjan – Sjoesjan bestond uit twee delen, een versterkte burcht, het paleis waar de koning en de ministers woonden, en de stad Sjoesjan, waar de rest van het volk en ook de Joden woonden (Malbiem op vs. 9:13).

3. In het derde jaar – In het jaar 3395 van de Schepping (366 v.g.j.).

Een feestmaal – Sommigen zeggen dat hij berekend had dat de zeventig jaar bal­lingschap nu voorbij zou zijn en de Joden van hem verlost zouden worden en dat hij een feest gaf omdat de verlossing niet gekomen was. Anderen zeggen dat hij een feest gaf omdat het nu rustig was in zijn rijk en nog anderen zeggen dat hij het feest gaf wegens zijn huwelijk met Wasjtie (Ibn Ezra).