Berachot Hoofdstuk 8 - Misjna 2 בֵּית שַׁמַּאי אוֹמְרִים, נוֹטְלִין לַיָּדַיִם, וְאַחַר כָּךְ מוֹזְגִין אֶת הַכּוֹס. וּבֵית הִלֵּל אוֹמְרִים, מוֹזְגִין אֶת הַכּוֹס וְאַחַר כָּךְ נוֹטְלִין לַיָּדָיִם:
Beit Sjammai zegt: men wast [1] eerst zijn handen [2] en daarna lengt men de wijn aan [3], maar Beit Hilleel zegt: men lengt eerst de wijn aan en daarna wast men zijn handen. Aantekeningen [Inleiding: Er zijn verschillende „graden” van onreinheid, afgeleid van wat er in Tora (Wajjikra 11) staat. De hoogste graad van onreinheid, waar de misjna het hier over heeft, is de Av hatoemot - de „vader” van de onreinheden. Hieronder valt een persoon of voorwerp dat direct in contact gekomen is met een dode of met het lijk van een dier dat niet ritueel geslacht werd. Iemand of een voorwerp, dat in contact kwam met een Av toema wordt tamee - onrein - in de eerste graad. Dus als iemand of iets, die in aanraking is geweest met een dode, op zijn beurt iemand of iets anders aanraakt, dan wordt die ander of dat andere voorwerp onrein in de eerste graad. Er zijn ook lagere gradaties van onreinheid, zoals toledot toema - nakomelingen van onreinheid, tweede graads en derde graads onreinheid. Voedsel of drank dat in aanraking geweest is met iets of iemand dat of die onrein was in de eerste graad, wordt onrein in de tweede graad. Volgens Tora kunnen mensen en voorwerpen geen lagere graad van onreinheid krijgen dan de eerste graad van onreinheid, maar volgens de Rabbijnen kunnen voorwerpen ook tweede graad van onreinheid aannemen. Voedsel en voorwerpen die in een staat van tweede graads onreinheid zijn, kunnen ander voedsel tot in de derde graad onrein maken door contact, maar alleen in speciale gevallen, zoals troema of voedsel van offerdieren afkomstig (bijvoorbeeld troema dat in aanraking gekomen is met voedsel of een voorwerp dat in de tweede graad onrein was, wordt nu onrein in de derde graad. Maar gewoon voedsel dat in aanraking komt met iets dat onrein is in de tweede graad, houdt zijn huidige status). Hoewel een persoon niet onrein in de tweede graad kan worden, hebben de geleerden bepaald dat iemands handen die in aanraking zijn gekomen met een persoon, voedsel of voorwerp dat onrein was in de eerste graad, nu onrein worden in de tweede graad. In geval dat een toestand van onreinheid volgens Tora wordt verkregen, wordt het hele lichaam onrein en men moet in zijn geheel in het mikwe. Maar als de onreinheid alleen mid’rabbanan is, worden alleen de handen onrein en deze onreinheid kan verwijderd worden door de handen op de voorgeschreven wijze te wassen met behulp van een beker, waarmee men beurtelings over iedere hand driemaal water giet. Vervolgens stelden de geleerden vast dat alle ongewassen handen onrein zijn in de tweede graad, omdat men ongemerkt en onwillekeurig van alles aanraakt en het is mogelijk dat men een onrein gedeelte van zijn eigen lichaam heeft aangeraakt. Om met zulke handen geen troema aan te raken, hebben de geleerden bepaald, dat als iemand met zulke (tweede graads) onreine handen troema aanraakt, dan wordt de troema onrein in de derde graad. Het is echter verboden troema onrein te maken en zulk onreine troema mag daarom niet worden gegeten, maar moet vernietigd worden. Om te voorkomen dat men per ongeluk met ongewassen handen troema zou aanraken, werd een ander decreet ingesteld, dat men zijn handen altijd moet wassen voordat men brood eet, zelfs als het brood geen heilige status heeft. Op deze manier raakt men eraan gewend zijn handen te wassen als men gewoon voedsel eet, en men zal zich ook herinneren zijn handen te wassen voordat men troema aanraakt. Ten gevolge van dit decreet wassen wij vandaag de dag nog steeds onze handen voordat wij brood eten. Een ander voorschrift dat genoemd moet worden, is dat bij rabbijns decreet vloeistof, dat in contact is gekomen met iets dat onrein is, zelfs al is dat een onreinheid van de tweede graad, onrein wordt in de eerste graad. Onreine vloeistof kan op zijn beurt weer iets anders door aanraking onrein in de tweede graad maken. Dus bijvoorbeeld ongewassen handen, of een voorwerp of voedsel dat in aanraking geweest is met iets dat in de eerste graad onrein was, worden onrein in de tweede graad. Wanneer die in aanraking komen met vloeistof, wordt die vloeistof onrein in de eerste graad. En wie die vloeistof aanraakt, wordt weer onrein in de tweede graad. Het is in het licht van het bovenstaande dat de scholen van Sjammai en Hilleel van mening verschillen over de vraag hoe men het beste kan verzekeren dat zijn handen rein blijven, zodat men in reinheid zijn brood kan eten in het geval dat men vóór de maaltijd wijn drinkt. Dat gebeurt met name op Sjabbat en feestdagen, wanneer men Kiddoesj maakt vóór de maaltijd.] Aantekeningen [1] De misjna heeft het hier over netillat jadajiem, de rituele handenwassing met een beker, voordat men brood eet, om de handen geestelijk te reinigen, want nadat de Kiddoesj over wijn gemaakt is, wordt het brood gebroken. [2] [Zoals reeds eerder vermeld was de wijn vroeger te sterk om te drinken en moest die eerst worden aangelengd met water. Deze uitdrukking wordt vaak gebruikt als het inschenken van de wijn bedoeld wordt]. [3] De school van Sjammai zegt: eerst wast men zijn handen en daarna lengt men de wijn aan: Want als men wil zeggen dat men de beker eerst [met water] aanlengt, dan overtreedt men het [rabbijnse] decreet dat dit verbiedt, want misschien maakt men de drank, die buiten de kop gemorst wordt, met zijn handen onrein. Want de handen hebben, voordat zij gewassen zijn, de status van onreinheid van de tweede graad, en zij maken de drank [aan de buitenkant van de beker] onrein in de eerste graad. En de drank maakt op zijn beurt de buitenkant van de beker onrein, want vloeistoffen die onrein zijn, maken, bij rabbinaal decreet, voorwerpen onrein. De rabbijnen waren echter soepel met deze onreinheid: voorwerpen die aan de buitenkant onrein waren geworden door [aanraking met] onreine vloeistoffen, maken hun binnenkant niet onrein, noch de handgrepen [van de beker] noch de rand [van de beker. Normaliter, wanneer een beker of ander voorwerp onrein wordt, wordt het hele voorwerp onrein. In dit speciale geval echter, waar de beker alleen bij rabbijns decreet onrein wordt, heeft men bepaald dat alleen dat gedeelte van de beker, dat met het onreine in aanraking gekomen is, onrein wordt, en de rest niet]. Maar Beit Sjammai is van mening dat het verboden is om een beker te gebruiken, die aan de buitenkant onrein is, ook al wordt het inwendige daarvan niet onrein. Het is verboden omdat misschien een druppel van de inhoud op de buitenkant van de beker valt, en daardoor wordt de drank op zijn beurt onrein en maakt de handen onrein. [Dus volgens Beit Sjammai zouden de handen onrein kunnen worden doordat drank uit de beker op de onreine buitenkant van de beker kan spatten, waardoor de druppels onrein worden en de handen onrein maken, en dan zou men brood eten met onreine handen, hetgeen verboden is.] En daar het verboden is om een beker te gebruiken, waarvan de buitenkant onrein is, moet men eerst zijn handen wassen, en pas daarna mengt men de wijn [met water], opdat de drank aan de buitenkant van de beker niet onrein wordt door de handen, want daardoor zou de buitenkant van de beker onrein worden door de drank die aan de buitenkant zit, en men zou het dan gebruiken, hetgeen verboden is. Maar Beit Hilleel is van mening dat het niet verboden is om een voorwerp te gebruiken dat aan de buitenkant onrein is. Daarom moet men eerst de beker inschenken en opdrinken en daarna wast men zijn handen. Want als je zou zeggen dat men de handen eerst moet wassen en daarna de drank inschenken, dan is dat door de rabbijnen verboden, want misschien is de buitenkant van de beker onrein. Want het is weliswaar toegestaan om een voorwerp te gebruiken dat aan de buitenkant onrein is, maar misschien heeft hij [na het handen wassen] zijn handen niet goed afgedroogd en dan maakt de buitenkant van de beker [die onrein kan zijn in de tweede graad] de vloeistof op zijn handen [d.w.z. het water] onrein in de eerste graad, en dat maakt de handen onrein, en dan gebeurt het dat men [brood] eet met onreine handen (RAV).
Copyright © 2004 by |